Балтачлыларны Мөнәвәрә Фазылбакова һәйкәлен булдыруга үз өлешләрен кертергә чакыралар

Бөек Җиңүнең 75 еллык юбилее елында Уразай авылында шушы авылдан чыккан каһарман кыз Мөнәвәрә Фазылбакова истәлеген мәңгеләштергән һәйкәл булдырылачак.

Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 75 еллыгы якынлаша. Илебез бу көнгә зур төзелешләр белән килә. Мәскәү өлкәсенең Кубинкасындагы гыйбадәтханә, ул сугыш кырларында һәлак булган кешеләргә багышланган. Ржев астындагы Хорошево авылында Мемориал бар. Анда безнең районнан 500дән артык солдат башларын салган. Бу корылмалар Волгоградтагы Мамай курганындагы Ана монументына тиң. Мондый истәлекле урыннар төзүгә карата төрле фикерләр бар. Берәүләр хуплый, икенчеләре бу акчаларны ветераннарга практик ярдәмгә сарыф итәрләр иде, ди. Немец ветераннары Сталинград сугышы панорамасын карарга килгәч, 1942-1943 еллардагы салкын кыш хатирәләрен яңартканда салкын тәннәреннән узып, киләчәк буыннарына тапшырылып, кирәкмәгән урынга кермәскә, дип искәрткәндер, мөгаен. Бу ике корылма да шул хакта искәртеп торачак.

Безнең районда Җиңүнең 75 еллыгын каршылап, күп кенә авылларда обелисклар төзелде. Янтимер авылында Җиңү яулап кайткан солдатка багышланган һәйкәл ачылды. Хәзер Иске Уразай авылында туып-үскән санитарка Мөнәвәрә Фазылбакова истәлеген мәңгеләштерү буенча эш алып барыла, ул граната белән немец танкына ташлана, яралылар яткан блиндажга юл куймаска тырыша. Кем соң алар, санитаркалар? Штат буенча шәхси составтагы 80 кеше ротасында 5 санитар булган, аларның 40 процентын хатын-кызлар тәшкил иткән. Санитарканың уртача гомер озынлыгы 40 секундка тиңләшкән. Солдатлар бомбалар һәм снарядлар өзелүгә карамастан, пуля сызгыруы аларга кирәкле вакытта ярдәмгә килер, дип өмет һәм хөрмәт белән карадылар. Санитарка вакытында яраны бәйләргә өлгерсә, солдат гомере коткарыла, юк икән, юк. Шулай итеп, 20 миллион солдат гомере коткарылган, аларның 70 проценты кире фронтка әйләнеп кайткан һәм армиянең тәҗрибәле нигезен тәшкил иткән. Маршал Рокоссовский юкка гына: “Ватанга бу җиңүне фронтка әйләнеп кайткан яралы солдатлар алып килде”, - димәгән. Бу нәкъ менә Фазылбакова кебек санитаркаларның казанышы. Алар Ватанны саклаучыларның гомерен саклап калу өчен күпме кыюлык, кыюлык һәм тырышлык күрсәттеләр. Батырлыкка тормышта урын бармы, диләр. 19 яшьлек кыз Мөнәвәрә Фазылбакова тормышында батырлыкка урын табыла, бу исә исән шаһитлар, аның полкташлары тарафыннан раслана. Әмма ул вакытта аның батырлыгы сизелми, югары бәяләнми, чөнки мондый батырлыклар чиксез күп кылына. Вакыт авыр була. 1942 елның җәе ахырында гаскәрләр Сталинградка авыр сугышлар белән чигенәләр, ә чигенеш вакытында бүләкләүләр булмый. Бөек Җиңүнең 75 еллыгы алдыннан сугыш авырлыкларын һәм давылларын күрмәгән, җылыда һәм тулы тормышта үскән буын аның батырлыгын мәңгеләштерергә тиеш. Кулына граната тотып ташланган санитарка Мөнәвәрә Фазылбакова йөзендәге әлеге һәйкәл аңа гына түгел, ә безнең районнан 90 кыз һәм Бөек Ватан сугышында катнашкан барлык хатын-кызларны да чгәүдәләндерәчәк.

Әлеге көндә Мөнәвәрә Фазылбакованың якыннары 100 мең сум күләмендә акча җыйдылар һәм һәйкәл төзелешенә алдан түләп куйдылар. Эш башланды һәм ул кире көчкә ия түгел. 9 майга һәйкәл әзер булыр һәм билгеләнгән урынга урнаштырылыр дип ышанабыз.

Һәйкәлнең бюджеты 500 мең сум тәшкил итәчәк. Сорау шунда ки, калган сумманы кайда алырга. Ә бәлки район халкына, оешмаларга, хезмәт коллективларына, эшмәкәрләргә берләшергә һәм калган өлешне җыярга кирәктер. Тантаналы җыелышлар, митинглар, парадлар, ветераннар белән очрашулар һәм башка чаралар булачак. Алар ел саен оештырыла һәм зур эз калдырмый. Ә Бөек Җиңүнең 75 еллыгын билгеләп үтәргә кирәк, ул район тарихында әлеге конкрет төзелеш белән калсын иде. Һәйкәл янына килеп, бу эштә минем дә өлешем бар, дип әйтерлек булсын иде.

Теләгән кешеләр акчаларын Сбербанк счетына күчерә ала. Әлеге номер картага беркетелгән: 8 961 367 24 10 Вәлиева Гөлсем Заһир кызы.

Мөнәвәрә Фазылбак кызы Фазылбакова1923 елда Иске Уразай авылында туган.

1939-1940 елларда Бөре медицина училищесында фельдшерга укый.

1940-1942 елларда Шәвъяды авылында фельдшер булып эшли.

1942 елның 4 маенда Балтач район хәрби комиссариатыннан фронтка алына.

1942 елның 25 сентябрендә Ростов өлкәсендә дошман танкы астына ташланып батырларча һәлак була.    

Фото: fresher.ru

Данис Вәлиев. Сәйтәк авылы.

Данис Гильманшин. Янтимер авылы.